Scholieren lanceren minisatellieten in CanSat Competitie
Twaalf scholierenteams uit heel Nederland maakten zich op voor een bijzondere lancering. Op vrijdag 20 maart zagen ze hun CanSat de lucht in gaan: een ‘satellietmissie’ ter grootte van een frisdrankblikje, die ze zelf ontwierpen en bouwden. De lanceerdag vormde het hoogtepunt van de ESERO CanSat Competitie, georganiseerd door de Netherlands Space Agency.
In de CanSat Competitie maken scholieren kennis met de wereld van wetenschap en techniek en het brede werkveld van de ruimtevaart. ‘De grootste kracht van CanSat is dat het écht is’, zegt Wendy van den Putte van de Netherlands Space Agency. ‘We brengen theoretische kennis uit schoolboeken in de praktijk tot leven. Zo ontdekken scholieren waar hun talenten liggen, wat ze weer kan helpen bij hun beroepskeuze.’
Ook dit jaar kon de CanSat Competitie rekenen op veel belangstelling. In september 2025 meldden ruim 140 scholieren van havo en vwo zich aan in 29 verschillende teams. Elk team bedacht, ontwikkelde, bouwde en testte een eigen CanSat met een unieke missie. Net als in de echte ruimtevaart schreven zij progress reports om de voortgang te documenteren.
In februari bezochten de teams een testdag bij de TU Delft. Ondersteund door de studievereniging Delft Aerospace Rocket Engineering (DARE) konden ze het ontwerp van hun CanSat verder perfectioneren. Een vakkundige jury selecteerde daarna de twaalf beste en meest kansrijke missies. Deze werden gelanceerd met twee amateurraketten van DARE naar één kilometer hoogte.
Precisielanding
Dobril Milchev is een van de deelnemers. Hij is zestien jaar jong en 5 vwo-er aan het Kaj Munk College in Hoofddorp. Samen met zijn team Dutchman Dynamics bouwde hij een dronesatelliet die moest landen binnen drie meter van een vooraf vastgestelde landingsplaats. Maandenlang werkte zijn team aan de techniek en programmatuur die nodig is om zo’n missie uit te voeren.
‘CanSat is veel professioneler dan andere schoolprojecten waar we aan hebben meegedaan’, zegt Milchev. ‘We leerden over robotica, programmeren, sensoren, elektronica, financiën en we moesten ook aan communicatie doen.’
– Dobril Milchev, deelnemer CanSat
‘CanSat is veel professioneler dan andere schoolprojecten waar we aan hebben meegedaan’, zegt Milchev. ‘We leerden over robotica, programmeren, sensoren, elektronica, financiën en we moesten ook aan communicatie doen. Daarom hebben we een eigen website en vertelden we over onze missie op de open dag van de school.’ Milchev is zelf vooral geïnteresseerd in computertechniek. ‘Tijdens de CanSat competitie heb ik ontdekt dat je hier ook aan kunt werken in de ruimtevaart.’
Maandenlange missie
Natuurkundedocent René van Helden van KSG De Breul in Zeist is ook enthousiast. Zijn school schreef zich met twee teams in voor de competitie. Out of Orbit strandde in de laatste selectieronde, Space Evaders nam deel aan de lanceerdag. Beide teams werkten maandenlang op donderdagmiddagen na schooltijd aan hun kleine satellietmissie.
‘Onze deelname aan deze competitie betaalt zich terug in de lessen’, constateert Van Helden. ‘Ik zie dat scholieren van de CanSat teams meer gemotiveerd in de klas zitten. Dat heeft een positieve uitwerking op de andere scholieren, mij als docent, onze instructeurs en de algemene sfeer rond het vak natuurkunde.’
Scholieren prikken er volgens Van Helden genadeloos doorheen wanneer een project vooral promotie is en diepgang ontbreekt. ‘De CanSat Competitie is een serieus project, waarbij veel van scholieren wordt gevraagd. Ze moeten een proposal schrijven om toegelaten te worden. En ook daarna wordt met goede ondersteuning en materialen echt op niveau gewerkt.’
Team Space Evaders wilde de parachute van zijn CanSat pas na een vrije val van zo’n vijfhonderd meter laten uitvouwen. Dit maakte accurate hoogtemetingen en een slim ontkoppelmechanisme cruciaal. Om de CanSat te kunnen bouwen, zocht het team contact met technologiebedrijven uit de buurt. Onder meer kennisinstelling TNO in Zeist hielp een handje mee en stond ook als sponsor op de teamtruien.
Meer dan een project
Bovengemiddelde motivatie en enthousiasme voor wetenschap en techniek, dat is waar de CanSat Competitie op draait, weet ook Marjan van Meerloo, senior beleidsmedewerker bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Bij de vorige editie was Van Meerloo als jurylid betrokken. Toen drukte ze op de knop die de CanSats lanceerde. ‘Ik voelde de spanning. Want tijdens die ene lanceerdag moet álles bij elkaar komen: techniek, innovatie, creativiteit, doorzettingsvermogen. CanSat is veel meer dan een project of een profielwerkstuk. Het is een unieke ervaring die je nooit meer vergeet.’
Na de lanceerdag schrijven de deelnemende teams een eindverslag. Op basis van deze verslagen kiest een vakjury de winnaar van de CanSat Competitie 2026. De winnaar wordt bekendgemaakt tijdens de CanSat finaledag bij Space Expo in Noordwijk.
